Fiodor Dostojewski — Zbrodnia i kara
Co może determinować ludzkie postępowanie? Omów zagadnienie na podstawie Zbrodni i kary Fiodora Dostojewskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki do odpowiedzi
Bieda, ideologia, pycha, środowisko, porównaj z naturalizmem (Zola) lub Przedwiośniem.
Jak skonstruować odpowiedź
- Teza (1-2 zdania): sformułuj jednoznaczną odpowiedź na pytanie
- 3-4 argumenty z lektury: każdy oparty na konkretnym fragmencie lub scenie
- Kontekst: porównaj z innym dziełem (inna epoka, autor lub rodzaj literacki) - to wymóg CKE
- Wniosek: wróć do tezy, podsumuj 1-2 zdaniami
- Czas: staraj się mówić 5-8 minut na to zadanie (z 10 minut całego monologu)
Wzorzec odpowiedzi maturzysty
Ludzkie postępowanie jest determinowane przez wiele czynników, a Fiodor Dostojewski w powieści „Zbrodnia i kara" pokazuje, jak splata się w nim bieda, ideologia, pycha i wpływ otoczenia. Główny bohater, Rodion Raskolnikow, popełnia morderstwo nie tylko z powodu nędzy materialnej, ale przede wszystkim pod wpływem własnej teorii o ludziach nadzwyczajnych, którzy rzekomo mają prawo przekraczać normy moralne dla wyższego dobra. Zacznę od tego, że bieda odgrywa w powieści ogromną rolę, choć nie jest jedynym motywem zbrodni. Raskolnikow żyje w skrajnej nędzy – mieszka w ciasnej komorze przypominającej trumnę, nie ma pieniędzy na jedzenie, musiał przerwać studia. Dostojewski bardzo plastycznie opisuje Petersburg jako miasto kontrastów, gdzie obok bogactwa widać skrajną biedę. Bohater widzi wokół siebie cierpienie – swoją matkę i siostrę Dunię, która gotowa jest poświęcić się w niekorzystnym małżeństwie, rodzinę Marmeładowów żyjącą w straszliwych warunkach. Ta bieda mogłaby usprawiedliwiać kradzież, ale nie morderstwo. Raskolnikow sam sobie przyznaje, że gdyby chodziło tylko o pieniądze, mógłby ukraść, nie zabijając. Tutaj więc widzimy, że determinanty są głębsze. Kluczowym czynnikiem determinującym czyn Raskolnikowa jest jego teoria, którą sam stworzył i nawet opublikował w artykule. Dzieli on ludzi na dwie kategorie – zwykłych, którzy muszą być posłuszni prawu, oraz nadzwyczajnych, którzy mają…
Pełna wzorcowa odpowiedź zawiera tezę, 3 argumenty z konkretnymi cytatami z lektury, kontekst porównawczy z drugiego utworu i wniosek. Pisana na poziomie maturzysty 28+/30 - gotowy szablon do nauki.
Wzorcowe Pakiet = wszystkie 76 wzorców + PDF do druku, bez AI sesji.
Matura 79 zł = AI komisja (egzamin głosowy z oceną) + wszystkie wzorce + generator pytań niejawnych.