Witold Gombrowicz — Ferdydurke

Co musisz wiedzieć o lekturze

Ferdydurke Witolda Gombrowicza to jedna z najważniejszych powieści polskiej literatury XX wieku, która od momentu publikacji w 1937 roku budzi skrajne emocje i interpretacje. Utwór stanowi radykalną krytykę wszelkich form dojrzałości, kultury i społecznych konwenansów, jednocześnie będąc genialną grą z czytelnikiem i tradycją literacką. Głównym bohaterem jest trzydziestoletni Józio Kowalski, który pewnego ranka zostaje dosłownie cofnięty do dzieciństwa przez profesora Pimkę. To symboliczne "odmłodzenie" nie jest jednak błogosławieństwem, lecz koszmarem – Józio musi wrócić do szkolnej ławki, podporządkować się absurdalnym rygorom edukacji i na nowo przeżyć upokorzenia związane z niedojrzałością. Gombrowicz pokazuje, że zarówno dzieciństwo, jak i dorosłość to sztuczne konstrukty społeczne, maski narzucane przez innych. Kluczowym pojęciem powieści jest "gęba" – twarz, którą przybieramy w kontakcie z innymi, forma narzucana z zewnątrz. Józio nieustannie zmaga się z tym, że inni go "tworzą", nadają mu kształt, którego nie chce. Struktura powieści opiera się na trzech głównych epizodach. Pierwszy to szkoła, gdzie Gombrowicz…