6 pytań jawnych CKE na maturze ustnej z języka polskiego 2026.
Kompendium lektury · 537 słów
Co musisz wiedzieć o lekturze
Stefan Żeromski — Przedwiośnie: Kompendium maturalne Przedwiośnie Stefana Żeromskiego to powieść wydana w 1924 roku, będąca jednym z najważniejszych dzieł polskiej literatury dwudziestolecia międzywojennego. Utwór stanowi rozrachunek z rzeczywistością odrodzonej Polski i próbę odpowiedzi na pytanie o kształt nowego państwa po odzyskaniu niepodległości. Żeromski stworzył dzieło głęboko osadzone w realiach społecznych i politycznych tamtego czasu, jednocześnie podejmując uniwersalne pytania o sprawiedliwość społeczną, ideały i kompromisy. Głównym bohaterem powieści jest Cezary Baryka, syn polskiego inżyniera Seweryna, który wraca do ojczyzny z Baku po latach spędzonych w rewolucyjnej Rosji. Cezary to postać idealisty, młodego człowieka poszukującego sensu i próbującego zrozumieć skomplikowaną rzeczywistość powojennej Polski. Jest wrażliwy, emocjonalny, podatny na wpływy różnych ideologii. Jego ojciec Seweryn reprezentuje pokolenie romantyków, ludzi wychowanych na ideałach patriotycznych, którzy poświęcili życie dla idei niepodległości. Seweryn umiera w drodze do Polski, co symbolicznie pokazuje koniec pewnej epoki i przekazanie odpowiedzialności młodemu pokoleniu. W powieści pojawiają się również inne ważne postacie. Hipolit Wielosławski to arystokrata, właściciel majątku Nawłoć, reprezentujący konserwatywną…
Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu? Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki
Metafora, zapowiedź zmian, niedojrzałość Polski, porównaj z innymi symbolicznymi tytułami.
Wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki
Baku, rewolucja, Cezary Baryka, utrata niewinności, porównaj ze Zbrodnią i karą.
Różne wizje odbudowy Polski po odzyskaniu niepodległości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki
Szklane domy Baryki, rewolucja Lulka, konserwatyzm Gajowca — trzy drogi.
Młodość jako czas kształtowania własnej tożsamości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki
Cezary Baryka, dojrzewanie, idealizm, rozczarowanie, porównaj z Ferdydurke.
Rola autorytetu w życiu człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki
Ojciec Baryka, Gajowiec, Lulko — różne autorytety, porównaj z Dziadami III (ks. Piotr).
Utopijny i realny obraz rzeczywistości. Omów zagadnienie na podstawie Przedwiośnia Stefana Żeromskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki
Szklane domy vs nędza Nawłoci, iluzja vs rzeczywistość, porównaj z Rok 1984.