4 pytania jawne CKE na maturze ustnej z języka polskiego 2026.
"Rok 1984" George'a Orwella to dystopia polityczna ukazująca totalitarne państwo przyszłości, w którym Partia sprawuje absolutną kontrolę nad każdym aspektem życia obywateli. Powieść powstała w 1948 roku jako ostrzeżenie przed zagrożeniami totalitaryzmu, który Orwell obserwował w stalinowskim ZSRR i hitlerowskich Niemczech. Akcja rozgrywa się w Oceanii, jednym z trzech supermocarstw toczących nieustanną wojnę, gdzie główny bohater Winston Smith próbuje zachować resztki człowieczeństwa w świecie poddanym totalnej inwigilacji. Głównym motywem utworu jest mechanizm funkcjonowania totalitaryzmu i sposoby zniewolenia człowieka. Partia kontroluje nie tylko czyny, ale przede wszystkim myśli obywateli poprzez newspeak – język celowo zubożony, by uniemożliwić formułowanie myśli buntowniczych. Telewizory dwukierunkowe, zwane telekranami, obserwują ludzi nawet w ich domach, tworząc atmosferę permanentnego strachu. Partia manipuluje historią, nieustannie przepisując przeszłość zgodnie z aktualną linią polityczną, co wyraża hasło "kto kontroluje przeszłość, kontroluje przyszłość, kto kontroluje teraźniejszość, kontroluje przeszłość". Innym kluczowym motywem jest zniszczenie języka i prawdy obiektywnej – poprzez podwójne myślenie obywatele uczą się akceptować sprzeczności logiczne, wierząc jednocześnie w dwie wykluczające się prawdy. Miłość…
Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa? Omów zagadnienie na podstawie Roku 1984 George'a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Dystopia, Wielki Brat, totalitaryzm, porównaj z Przedwiośniem (szklane domy).
Jak zachować wolność w państwie totalitarnym? Omów zagadnienie na podstawie Roku 1984 George'a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Winston Smith, myślozbrodnia, Pokój 101, porównaj z Dziadami III (wolność pod zaborami).
Znaczenie propagandy w państwie totalitarnym. Omów zagadnienie na podstawie Roku 1984 George'a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Ministerstwo Prawdy, fałszowanie historii, dwójmyślenie, porównaj z Innym światem.
Nowomowa jako sposób na ograniczenie wolności człowieka. Omów zagadnienie na podstawie Roku 1984 George'a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Nowomowa, kontrola myśli przez język, Syme, porównaj z propagandą w mediach.