George Orwell — Rok 1984
Jak zachować wolność w państwie totalitarnym? Omów zagadnienie na podstawie Roku 1984 George'a Orwella. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Wskazówki do odpowiedzi
Winston Smith, myślozbrodnia, Pokój 101, porównaj z Dziadami III (wolność pod zaborami).
Jak skonstruować odpowiedź
- Teza (1-2 zdania): sformułuj jednoznaczną odpowiedź na pytanie
- 3-4 argumenty z lektury: każdy oparty na konkretnym fragmencie lub scenie
- Kontekst: porównaj z innym dziełem (inna epoka, autor lub rodzaj literacki) - to wymóg CKE
- Wniosek: wróć do tezy, podsumuj 1-2 zdaniami
- Czas: staraj się mówić 5-8 minut na to zadanie (z 10 minut całego monologu)
Wzorzec odpowiedzi maturzysty
Wolność w państwie totalitarnym jest praktycznie niemożliwa do zachowania, ponieważ system taki kontroluje nie tylko czyny, ale przede wszystkim myśli swoich obywateli. George Orwell w powieści Rok 1984 pokazuje, że jedyną formą oporu może być zachowanie wewnętrznej autonomii umysłu, jednak nawet ta ostatnia przestrzeń wolności zostaje ostatecznie złamana przez aparat przemocy. Główny bohater Winston Smith próbuje zachować wolność na kilka sposobów. Po pierwsze, zaczyna prowadzić pamiętnik, co w Oceanii jest czynem absolutnie zakazanym. To pisanie staje się dla niego aktem buntu, próbą utrwalenia prawdy w świecie, gdzie Partia nieustannie przepisuje historię. Winston zapisuje swoje prawdziwe myśli, wspomnienia, uczucia – wszystko to, co system chce mu odebrać. Kiedy pisze „Wolność to możliwość powiedzenia, że dwa plus dwa równa się cztery", definiuje wolność jako prawo do obiektywnej prawdy, niezależnej od tego, co głosi Partia. To bardzo ważne, bo pokazuje, że w totalitaryzmie nawet matematyka może być zideologizowana. Drugim sposobem zachowania wolności jest dla Winstona miłość do Julii. Ich związek jest buntem przeciwko Partii, która chce kontrolować nawet seksualność obywateli. Partia wie, że energia seksualna może być przekształcona w energię polityczną, dlatego promuje celibat i potępia przyjemność. Winston i Julia spotykają się potajemnie, wynajmują pokój nad sklepem pana Charringtona, gdzie czują się wolni. Julia mówi wprost, że jej sposób na opór to drobne akty nieposłuszeństwa – kradnie czekoladę, udaje gorliwą członkinię organizacji młodzieżowych,…
Pełna wzorcowa odpowiedź zawiera tezę, 3 argumenty z konkretnymi cytatami z lektury, kontekst porównawczy z drugiego utworu i wniosek. Pisana na poziomie maturzysty 28+/30 - gotowy szablon do nauki.
Wzorcowe Pakiet = wszystkie 76 wzorców + PDF do druku, bez AI sesji.
Matura 79 zł = AI komisja (egzamin głosowy z oceną) + wszystkie wzorce + generator pytań niejawnych.