Współczesność · Pytanie #73

Marek Nowakowski — Górą Edek

W jakim celu autor nawiązuje w swoim tekście do innego utworu literackiego? Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Górą Edek Marka Nowakowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Wskazówki do odpowiedzi

Nawiązanie do Tanga Mrożka, Edek jako symbol brutalnej siły, intertekstualność.

Jak skonstruować odpowiedź

  1. Teza (1-2 zdania): sformułuj jednoznaczną odpowiedź na pytanie
  2. 3-4 argumenty z lektury: każdy oparty na konkretnym fragmencie lub scenie
  3. Kontekst: porównaj z innym dziełem (inna epoka, autor lub rodzaj literacki) - to wymóg CKE
  4. Wniosek: wróć do tezy, podsumuj 1-2 zdaniami
  5. Czas: staraj się mówić 5-8 minut na to zadanie (z 10 minut całego monologu)
Wzorcowa odpowiedź · poziom 28+/30

Wzorzec odpowiedzi maturzysty

W opowiadaniu „Górą Edek" Marka Nowakowskiego autor celowo nawiązuje do dramatu „Tango" Sławomira Mrożka, aby pokazać, jak brutalna siła i prymitywizm triumfują nad kulturą i intelektem w społeczeństwie powojennym. To nawiązanie nie jest przypadkowe – służy pogłębieniu krytyki rzeczywistości PRL-u i ukazaniu mechanizmów degradacji wartości w świecie, gdzie liczy się tylko siła fizyczna i umiejętność przystosowania się do patologicznych zasad. Zacznę od omówienia samego nawiązania intertekstualnego. Nowakowski wprost przywołuje postać Edka z „Tanga" Mrożka, czyniąc go symbolem brutalnej siły, która przejmuje władzę nad światem inteligencji. W „Tangu" Edek to prymitywny siłacz, który ostatecznie zabija głównego bohatera Artura i przejmuje kontrolę nad rodziną, reprezentując zwycięstwo barbarzyństwa nad próbami przywrócenia porządku i wartości. U Nowakowskiego Edek staje się imieniem własnym, które narrator nadaje każdemu, kto reprezentuje ten typ osobowości – prostackiego, agresywnego, pozbawionego skrupułów człowieka, dla którego liczy się tylko pięść i umiejętność zastraszenia innych. Narrator mówi wprost, że „Edków jest wielu" i że to oni rządzą światem ulicy, więzienia, a właściwie całym społeczeństwem. To nawiązanie pozwala Nowakowskiemu osadzić swoją opowieść w szerszym kontekście kulturowym – pokazuje, że diagnoza Mrożka dotycząca upadku wartości i triumfu prymitywizmu sprawdziła się w realnym życiu PRL-u. Drugi argument dotyczy funkcji tego nawiązania w…

Reszta wzorca (658 słów, ~5 min czytania) zablokowana

Pełna wzorcowa odpowiedź zawiera tezę, 3 argumenty z konkretnymi cytatami z lektury, kontekst porównawczy z drugiego utworu i wniosek. Pisana na poziomie maturzysty 28+/30 - gotowy szablon do nauki.

Wzorcowe Pakiet = wszystkie 76 wzorców + PDF do druku, bez AI sesji.
Matura 79 zł = AI komisja (egzamin głosowy z oceną) + wszystkie wzorce + generator pytań niejawnych.

Ćwicz to pytanie z AI egzaminatorem

Sesja głosowa, ocena CKE 0-30 pkt, feedback w 30 sekund. darmową sesję demo bez podawania karty.

Zacznij sesję z tym pytaniem

Inne pytania z epoki Współczesność

Tadeusz Borowski — Proszę państwa do gazu
Człowiek zlagrowany jako ofiara zbrodniczego systemu. Omów zagadnienie na podstawie opowiadania Tadeusza Borowskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Gustaw Herling-Grudziński — Inny świat
Jakie znaczenie ma tytuł dla odczytania sensu utworu? Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Gustaw Herling-Grudziński — Inny świat
Konsekwencje zniewolenia człowieka. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci fragmentów Innego świata Gustawa Herlinga-Grudzińskiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Hanna Krall — Zdążyć przed Panem Bogiem
Czy możliwe jest zachowanie godności w skrajnych sytuacjach? Omów zagadnienie na podstawie Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Hanna Krall — Zdążyć przed Panem Bogiem
Zagłada z perspektywy świadka i uczestnika wydarzeń w getcie. Omów zagadnienie na podstawie Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Hanna Krall — Zdążyć przed Panem Bogiem
Walka o życie z perspektywy wojennej i powojennej. Omów zagadnienie na podstawie Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
← Pełen przewodnik 2026Następne pytanie →