1 pytanie jawne CKE na maturze ustnej z języka polskiego 2026.
Satyry Ignacego Krasickiego to zbiór krótkich utworów poetyckich, które stanowią jeden z najważniejszych przykładów polskiego oświecenia i literatury dydaktycznej XVIII wieku. Krasicki, biskup warmiński, poeta i prozaik, wykorzystał formę satyry do ostrej krytyki wad społeczeństwa polskiego swoich czasów, jednocześnie propagując ideały oświeceniowe: rozum, umiar, wykształcenie i cnoty obywatelskie. Satyry łączą funkcję ludyczną z dydaktyczną – bawią dowcipem i ironią, ale przede wszystkim pouczają i naprawiają obyczaje. Głównym motywem satyr jest krytyka szlachty polskiej oraz jej wad, które według Krasickiego prowadziły Rzeczpospolitą do upadku. Poeta piętnuje próżniactwo, pychę, zarozumiałość, ignorancję, marnotrawstwo, brak wykształcenia i odpowiedzialności obywatelskiej. Szczególnie ostro atakuje sarmatyzm – ideologię szlachecką gloryfikującą przeszłość, ksenofobię i konserwatyzm, która hamowała postęp i reformy. W satyrach pojawia się także krytyka złego wychowania, fałszywej pobożności, obłudy, chciwości duchownych oraz degeneracji życia publicznego. Krasicki demaskuje przepaść między deklaracjami a rzeczywistością, między pozorami a prawdziwymi intencjami ludzi. Postacie w satyrach są zazwyczaj typami społecznymi, a nie indywidualnymi bohaterami. Poeta posługuje się metodą typizacji – tworzy reprezentantów określonych grup społecznych lub nosicieli konkretnych wad. Spotykamy tu próżniaka, który trwoni majątek i czas na zabawy, ignoranta szlachcica…
Wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry. Omów zagadnienie na podstawie znanych Ci satyr Ignacego Krasickiego. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.
Pijaństwo, Do króla, Żona modna — dydaktyzm, krytyka wad, porównaj z Molierem.